Смена

Смена — кассанинг иш куни. Смена очилмаса каталог кўринади, лекин сотиш ҳам, қарз тўловини қабул қилиш ҳам мумкин эмас.

Товар қайтарилгандаги тўлов, пул бериш, кассадан олиш ва қайтим танланган нақд ҳисобдаги қолдиқдан ошмаслиги керак. Пул етмаса, кассага пул киритинг ёки бошқа тўлов усулини танланг. Интернет бўлмаганда ҳам шу қоида амал қилади. Айни операцияда шу нақд ҳисобга қабул қилинган пулдан қайтим бериш мумкин. Қайтарилган товар суммасини қарзга ҳисоблаш нақд пулни камайтирмайди.

Сменани очинг

Савдо экранида ёки «Смена» бўлимида «Сменани очиш» тугмасини босинг. Фискал модул уланган бўлса, касса унда Z-ҳисоботни очади.

Смена очиқ турганда фақат уни очган кассир ёки администратор кира олади.

Администратор бошқа кассир сменасида

1.5.0 ва ундан янги версиядаги кассаларда ишлайди. «Администратор» роли берилган кассир бошқа кассирнинг очиқ сменасига кира олади. Кириш экранида смена эгасида «Сменани очган» белгиси, администраторда эса «Администратор» белгиси ва «Сменага кира олади» ёзуви туради: ўзингизни танланг ва ўз паролингизни киритинг. Юқорида «Сиз … кассирининг сменасида ўз номингиз билан ишлаяпсиз» қатори пайдо бўлади.

Администратор ўз номидан ва ўз рухсатлари доирасида сотади, қайтариш қилади, пул қабул қилади ва беради. Бошқа кассирнинг сменасини оча ёки ёпа олмайди.

Ишни тугатгач, «Кассани қайтариш» тугмасини босинг. Экранни блоклаш ва ҳаракатсизлик ҳам кассани смена кассирига қайтаради. Администраторнинг кириши ва чиқиши ўзгаришлар тарихида кўринади.

Смена кассири қайта кирганда касса унинг йўқлигида нима қилинганини кўрсатади: беришлар, қабул қилишлар ва қайтаришлар. «Тушунарли» тугмасини босинг.

«Сменани очиш» тугмасини яна босганда мавжуд очиқ сменага қайтасиз. Унинг қолдиғи ва сақланган чеклари ўзгармайди. Янги сменани бошлашдан аввал нақд пулни санаб, жорий сменани ёпинг.

Администратор тасдиғи

Контрагентга пул бериш, корхона харажати, ОФД чекисиз қайтариш, асоссиз қайтариш, сотувчи буюртмасини ўчириш, ҳужжатларни тузатиш ва бекор қилишни кассир ҳуқуқи бўлса ўзи бажаради. Ҳуқуқ бўлмаса ҳам тугма ишлайди: касса «Амални тасдиқланг» ойнасини очади ва ким тасдиқлай олишини айтади. Администратор ўз картасини тутади ёки ўз паролини киритади. Амал унинг номига ёзилади, смена эса сизники бўлиб қолади. 1.5.0 дан эски кассаларда бу амаллар тугмалари фақат ҳуқуқи бор кассирга кўринади.

Кассадаги пул

«Смена» бўлимида иккита тугма бор: «Қабул қилиш» ва «Бериш».

• «Қабул қилиш» — нақд пул киритиш, масалан майдалаш учун фонд. Савдоларнинг тўловини бундай ўтказиш керак эмас.
• «Бериш» — аввал пул кимга кетишини танланг:
  • «Контрагентга» — ходим, етказиб берувчи ёки харидорга харажат моддаси бўйича; контрагентда қарз пайдо бўлади. Контрагентга бериш учун рухсат керак.
  • «Корхона харажати» — ижара, тушлик, хўжалик харажатлари, контрагентсиз. МойСкладдаги ҳужжат касса юридик шахси номидан яратилади. Алоҳида рухсат керак.
  • «Ҳисобга» — нақд пулни администратор рухсат берган корхона кассасига ёки бошқа ҳисобга топшириш. «Пулни ҳисобга топшириш» рухсати керак.

Кассирга битта вариант мавжуд бўлса, форма дарҳол очилади. Бериш учун харажат моддалари ва тўлов турларини администратор касса созламаларида белгилайди.

Кассада нақд тўлов турлари бўлмаса, «Қабул қилиш» фаол эмас, «Бериш»да эса администратор рухсат берган нақд бўлмаган тур билан вариантларгина мавжуд. Сабаби тугма ёнида ёзилган.

Ҳар бир амал МойСкладга алоҳида ҳужжат бўлиб кетади.

Тўлов турлари бўйича пул

«Кассадаги пул» блоки нақд пулни кўрсатади. Сарлавҳасидаги «Нақд пул | Тўлов турлари бўйича» алмаштиргичи нақд пул ўрнига рўйхатни кўрсатади: ҳар бир тўлов тури учун битта қатор, ўнг томонда шу турнинг валютасида смена якуни. Қаторни босинг — якун нималардан йиғилгани очилади: смена боши, сотувлар, қайтаришлар, қабул қилинди, берилган, ҳисобга топширилган. Рўйхат остида ҳар бир валюта бўйича «Жами», смена сотувлари ва қайтаришлари бўйича қарз эса алоҳида карточкада: қанча қарзга сотилган ва қанча қайтаришлар билан ҳисобга олинган. Ўтган сменадаги сотувнинг қайтарилиши бу суммани камайтиради, шунинг учун у манфий бўлиши мумкин. Қарз — бу дебиторлик, кассадаги пул эмас, шунинг учун «Жами»га кирмайди. Пул билан ёпилган қарз кассага қабул сифатида тушади ва ўз тўлов тури қаторида кўринади. Кассанинг нақд тўлов турлари амал бўлмаса ҳам доим кўрсатилади, нақд бўлмаганлари — фақат ҳаракат бўлганда. Танланган кўринишни касса ҳар бир кассир учун эслаб қолади.

Барча турлар бўйича бир хил ҳаракатлар суммаси пастдаги шу номли қаторга тенг: «Сотувлар», «Қайтаришлар», «Қабуллар», «Тўловлар», «Чиқимлар». Қарзга сотувлар ва қайтаришлар билан қарзни ҳисобга олиш журналдаги «Сотувлар» ва «Қайтаришлар»га киради, лекин тўлов турларига кирмайди: солиштириш учун турларга қарз карточкасидаги «сотилган» ва «қайтаришлар билан ҳисобга олинди» суммаларини қўшинг. Нақд пул учун якун смена бошини ўз ичига олади ва «Нақд пул» кўринишидаги суммага тенг. Нақд бўлмаган турлар учун «Смена якуни» — шу смена учун ҳисобда кутиладиган сумма.

Нақд тўлов турлари бўлмаган кассада алмаштиргич йўқ: блок дарҳол тўлов турлари бўйича жадвални кўрсатади.

Сменани бошқарув панелида текширинг

«Сменалар» бўлимидан керакли сменани очинг. Сарлавҳада иккита плитка: сотувлар ва нақд пул. Очиқ сменада нақд пул бошланғич қолдиқдан МойСклад ҳужжатлари бўйича ҳисобланади, ёпиқ сменада кассир қанча топширгани, кутилган билан мос келгани, офисга қанча ўтказилгани ва кассада қанча қолгани кўрсатилади. «Тўлов турлари бўйича пул» жадвали касса экранини такрорлайди; шу тур бўйича амалиётларни устунлар бўйича кўриш учун қаторни босинг. Қуйида смена амалиётлари кассанинг бешта гуруҳига йиғилган: сотувлар, қайтаришлар, қабуллар, тўловлар, чиқимлар. Гуруҳни очиб қаторни босинг: чекда маҳсулотлар, қайтим ва қарз билан тўлов, тўлов ҳужжатлари ва ўзгаришлар тарихи, тўловда эса изоҳ, ҳисоб ва унинг МойСкладдаги ҳужжати кўринади. «МойСкладда очиш» ҳаволаси асл ҳужжатга олиб боради. Агар операцияни смена кассири эмас, бошқа ходим бажарган бўлса, операция карточкасида унинг исми билан «Бажарувчи» қатори пайдо бўлади.

МойСклад ҳужжатлари бўйича ҳисобот эслаб қолинади: ёпиқ смена бир марта ўқилади, очиқ смена бир неча дақиқада бир мартадан тез-тез янгиланмайди. Саҳифа пастидаги қатор касса қачон синхронлангани ва МойСклад қачон текширилганини кўрсатади; «Ҳужжатларни янгилаш» МойСкладни қайтадан ўқийди. Ҳисобда изоҳлар бўлса, уларнинг сони ажратиб кўрсатилади — ўқиш учун босинг. Офлайн амалиётлар касса синхронлангач пайдо бўлади.

Фарқни кўриб чиқинг

Кўриб чиқиш 1.5.0 ва ундан янги версиядаги кассада ёпилган сменалар учун керак. Камомад ёки ортиқчаси бор смена «Сменалар» рўйхатида «Кўриб чиқиш керак» белгисини олади ва бошқарув панели логотипи ёнидаги қўнғироқчага тушади. Телефонда қўнғироқча юқори панелда. Ундаги рақам — қарор кутаётган ишлар сони; иш ҳал қилингач йўқолади.

Қўнғироқчада ёки смена картасининг юқорисида «Кўриб чиқиш» тугмасини босинг. Суммани қаторларга бўлиш мумкин бўлган панель очилади. Ҳар бир қаторда кимга ёзишни танланг, сумма ва изоҳни ёзинг. Рўйхатда аввал сменада ишлаганлар ва улар пул билан нима қилгани, кейин «Корхонага», пастда — бошқа ходимлар. Корхонага ёзиладиган камомад учун харажат моддасини танланг. Суммани бўлиш учун «Суммани бўлиш» тугмасини босинг: янги қатор тақсимланмаган қолдиқни олади. Қарорни бутун сумма тақсимланганда сақлаш мумкин.

Ҳар бир қатор бўйича F-Kassa МойСкладда ҳужжат яратади: ходимга — унинг контрагентига, корхонага — касса юридик шахси номидан. Қарор бир марта қабул қилинади, унинг қаторлари «Ёпиш» блокида кўринади. МойСклад ҳужжатни қабул қилмаса, смена «МойСкладда ҳужжат яратилмади» билан қўнғироқчага қайтади: сабабни тузатинг ва «Қайта уриниш» тугмасини босинг.

Фарқ кўриб чиқилмагунча МойСкладдаги касса қолдиғи ҳақиқий пулдан фарқ суммасига фарқ қилади. Касса ва бошқарув панели қолдиқни қайта санаш бўйича ҳисоблайди ва бунга боғлиқ эмас.

Фарқларни ҳисоб эгаси ёки «Сменалар ва синхронлаш: Ўзгартириш» рухсатига эга ходим кўриб чиқади.

Ҳисоботни чоп этинг

Сменанинг жорий якунларини чоп этиш учун «Ҳисобот» тугмасини босинг. Чекда сотувлар ва қайтаришлар, чеклар сони, тўлов турлари, қарз, қабуллар, тўловлар, чиқимлар ва ҳар бир валютадаги якун кўрсатилади. Амал бўлмаган қаторлар ва ҳаракатсиз тўлов турлари чоп этилмайди.

Очиқ смена ҳисоботи чоп этилган пайтдаги ҳолатни нақд пул солиштирувисиз кўрсатади. Смена ёпилгач, ҳисоботга ҳисобланган ва ҳақиқий нақд пул, фарқ ва фискал модул якуни ҳам қўшилади. Синхронланмаган амаллар огоҳлантириш билан белгиланади, лекин суммаларга киради.

OFD солиштируви

«OFD солиштируви» тугмаси X-ҳисоботни кўрсатади: фискал модул савдолар ва қайтаришлар бўйича нима ҳисоблаган ва бу касса билан қандай мос келмоқда. Тафовут сменани ёпишдан олдин дарров кўринади. Сменада OFD чеклари бўлмаган бўлса, солиштирадиган нарса йўқ.

Сменани ёпинг

1. «Сменани ёпиш» тугмасини босинг.
2. Нақд пулни қайта сананг ва ҳар бир нақд тўлов тури бўйича ҳақиқий суммани киритинг. Касса қанча кутаётганини кўрсатади: бошланғич қолдиқ қўшув қабул қилинган, айирув тўланган ва чиқарилган.
3. Enter босинг ёки кейинги майдонга ўтинг: ҳақиқий сумма қайд этилади, остида «Кассада қолдириш» қатори ва рухсат этилган ёпиш ҳисоблари очилади. Қаерга қанча кетишини ёзинг: қаторлар йиғиндиси ҳақиқий суммага тенг бўлиши керак. Кассада қолдирилган пул кейинги сменанинг бошланғич қолдиғи бўлади. Ёпиш ҳисоблари созланмаган бўлса, барча нақд пул кассада қолади. «Пулни ҳисобга топшириш» рухсати бўлмаган кассирга касса фақат нақд пулни кассада қолдиришни таклиф қилади. Ҳақиқий суммада хато бўлса, сумма ёнидаги қаламни босинг.
4. «Сменани ёпиш» тугмасини босинг.

Кассада нақд тўлов турлари бўлмаса, қайта санаш қадами бўлмайди: «Сменани ёпиш» тугмасини босинг ва тасдиқланг — солиштирадиган нарса йўқ.

Администратор молиявий якунларни яширган бўлса, касса кутилган сумма ва фарқни кўрсатмайди. Саналган ҳақиқий суммани киритинг: ёпилгандан кейин касса фақат тафовут борлигини билдиради, тафсилотлар эса администраторнинг бошқарув панелида кўринади.

1.5.0 ва ундан янги версиядаги кассада тафовут ўз-ўзидан расмийлаштирилмайди: смена бошқарув панелига «Кўриб чиқиш керак» белгиси билан тушади ва уни кимга ёзишни администратор ҳал қилади. Ёпилгандан кейин ҳақиқий суммани тузатиб бўлмайди, шунинг учун диққат билан қайта сананг.

1.5.0 дан эски касса тафовутни МойСкладда кассирнинг контрагентига расмийлаштиради: ортиқчани — кирим, камомадни — чиқим қилиб.

Созламаларда автоматик чоп этиш ёқилган бўлса, смена ёпилгач ҳисобот автоматик чоп этилади.

Ёпишдан олдин касса кабинетдаги ҳужжат ўзгаришларини олади. Смена ҳужжатлари МойСкладда ўчирилган ёки ўзгартирилган бўлса, ёпиш ойнаси уларни рўйхат қилиб кўрсатади. Уларни кабинетнинг «Сотувлар» бўлимида ҳал қилинг ёки «Барибир ёпиш» тугмасини босинг: смена администратор учун белги билан ёпилади. Кабинетдаги ўзгаришлар келмаган бўлса, ойна якунлар касса маълумотлари бўйича ҳисоблангани ҳақида огоҳлантиради.

Сменани ёпишга нима халақит беради

• Кечиктирилган чеклар. Уларни ўтказинг ёки ўчиринг.
• Фискал натижаси номаълум савдо ёки қайтариш. Фискал модул билан алоқани кутинг — касса амални ўзи охирига етказади.

Смена бир суткадан ортиқ давом этса, касса ёпишдан бошқа ҳамма нарсани блоклайди. Уни ёпиб, янгисини очинг.

Смена серверда аллақачон ёпилган

Агар касса ишни тугатмасдан ўчирилган бўлса, у смена ёпилганини эсламаслиги мумкин. Касса буни сервердан текширади ва «Смена … серверда аллақачон ёпилган» деб кўрсатади. Янги смена очинг.

Агар кассир сменани яна бир марта ёпган бўлса, касса такрорий ёпилишни бекор қилади ва уни МойСкладга юбормайди. Кассадаги нақд пулни администратор билан солиштиринг.

Кейингиси: қайтаришлар, қарзлар.

Дашборддаги пул ҳисоби

Смена карточкасида пул ҳаракати ёки қолдиғи бор тўлов турлари кўринади. Қабул қилинган пул тўлиқ топширилса, якуний сумма нол бўлса ҳам шу қатор сақланади. Пул ҳаракати ҳам, қолдиғи ҳам бўлмаган турлар чиқмайди.

«Смена бошида» устуни очилишдаги қолдиқни кўрсатади. Ёпиқ сменанинг нақд пули учун «Жами» кассир санаган пулдан топширилган суммани айириб кўрсатади. Натижа жадвалдаги пул ҳаракатлари ҳисобидан фарқ қилса, фарқни кўриш учун жами ёнидаги белги устига курсорни олиб боринг. Бошқа қаторларнинг жами бошланғич қолдиқ ва пул ҳаракатларидан ҳисобланади. Пул тўланмаган товар қайтарилиши жамиларни яширмайди. Нол бошланғич қолдиқ чизиқча билан, сақланмаган қолдиқ «Маълумот йўқ» деб кўрсатилади; маълум ёпилиш қолдиғи эса кўриниб туради.

Сотув қаторида асосий сумма кассада қайд этилган сумма бўлади. МойСкладдаги жўнатма суммаси фарқ қилса, унинг остида фарқ кўрсатилади. Тафсилотларда МойСкладдаги жорий сумма ва маҳсулотлар рўйхати бор. Дастлабки суммани тиклаш имкони бўлмаса, қаторда «МС суммаси, касса суммаси мавжуд эмас» ёзуви чиқади.