Савдо ва тўлов

Сотиш фақат смена очиқ бўлганда мумкин. Каталог чапда, чек ўнгда.

Товарларни кўрсатиш

Каталог тепасидаги «Кўриниш» тугмасини босинг ёки «Созламалар → Интерфейс ва савдо» бўлимига киринг. Ҳар икки жойда ихчам чек, номларни кўчириш, нархи ва қолдиғи йўқ қаторларни ажратиш, қолдиқ фильтри ва миқдор ойнаси созланади.

«Қидирув режими» майдонида «МойСклад каби» ёки «Кенгайтирилган»ни танланг. Дастлаб МойСклад каби қидирув ёқилган: товар ва харидорларни сўз бошидан қидиринг, масалан, «йог клуб». Сўз ўртасидан, имло хатоси ёки бошқа клавиатура тартибида қидириш учун кенгайтирилган режимни танланг. Қайтариш ва тарихда рақам бўлаги, харидор ёки аниқ сумма бўйича қидириш мумкин. Топилган матн қисмлари сариқ билан ажратилади. Режим ушбу кассадаги профилингиз учун сақланади ва интернетсиз ишлайди.

Экранни катталаштириш ёки кичрайтириш учун пастки қатордаги плюс ёки минусли лупани ёки Ctrl ва «+» ёки «−» ни босинг (Mac’да — ⌘). Лупалар орасидаги фоизни босиш 100% га қайтаради. Масштаб шу кассада эслаб қолинади.

«Ихчам чек» дастлаб ёқилган. Сатрлар камроқ жой олади, расмлар ва товар билан ишлаш тугмалари сақланади. Оддий кўриниш учун уни ўчиринг. Товар қўшилганда чек ҳар доим янги сатрга ёки миқдори ортган сатрга сурилади. Керакли сатр тўлиқ кўриниб турган бўлса, чек жойидан силжимайди. Қўшилган сатр қисқа вақтга ажралиб туради, шу товар қайта қўшилганда ҳам.

Чек сатрида нарх ёнида товар коди, миқдор майдонида эса касса омборидаги қолдиқ туради: «3 / 250,8 кг» — чекда уч килограмм, омборда 250,8. Товар қолмаган ёки чекка бордан кўп киритилган бўлса, қолдиқ қизил рангда кўринади. Позиция нархи ёки суммаси нол бўлса ёки қолдиқ етмаса, сатр бутунлай қизил билан ажратилади: бундай позиция узун чекда ҳам кўринади. Савдо тўхтамайди. Фақат нарх ва қолдиқ қизил бўлиши учун «Нархи ва қолдиғи йўқ қаторларни ажратиш»ни ўчиринг. Товар расмини каттароқ кўриш учун каталогда ёки чекда расм устига курсорни олиб боринг: номи, коди, қолдиғи ва нархи ҳам кўринади. Сенсорли экранда расмга босинг; каталогда иккинчи босиш товарни қўшади. Товарни яхшилаб кўриш учун расм бурчагидаги лупага босинг: расм бутун экранда тўлиқ сифатда очилади. Қайтаришларда, товар танлаш ойналарида ва сотувчи иловасида ҳам расм шундай очилади. Тўлиқ расмни касса биринчи очилганда МойСкладдан юклаб олади, шунинг учун интернет керак; кейин у интернетсиз ҳам очилади. Расмни исталган жойга босиб ёки Esc тугмаси билан ёпинг.

Каталогда, чекда, қайтаришда ва тарихдаги савдо ойнасида номлар тўлиқ чиқиши учун «Узун номларни кейинги сатрга ўтказиш»ни ёқинг. Дастлаб узун номлар қисқартириб кўрсатилади. Каталог ва чек кўриниши шу кассада сиз учун сақланади.

«Товар қўшилганда миқдорни сўраш» ёқилса, товарни босганда миқдор ойнаси очилади. Ўчирилса, бир дона қўшилади. Бу созлама ушбу кассада ҳар бир кассир учун алоҳида сақланади. Барча санаб ўтилган созламалар интернетсиз ҳам ишлайди.

МойСкладда «Автоматически устанавливать минимальную цену» созламаси ёқилган бўлса, касса ва сотувчи иловаси барча чегирмалардан кейинги нархни текширади. Товар карточкасидаги энг кам нархдан паст сотишга фақат «Чекловсиз» режимида рухсат берилади. Созлама ўчирилса, товарнинг энг кам нархи савдога тўсқинлик қилмайди; кассир ва сотувчининг бошқа ҳуқуқлари сақланади.

Созлама синхронлаш пайтида янгиланади. Интернетсиз охирги олинган қиймат қўлланади. Созлама илк бор муваффақиятли олингунча энг кам нарх текширилади. Энг кам нархнинг валютаси ҳисобга олинади: валюта ёки курс номаълум бўлса, интернетга уланиб, каталог ва валюталарни синхронланг.

Бармоқ билан ишлаш

Чегирма, ўз нархингиз ва позиция жамини «Тайёр» тугмаси ёки ойнадан ташқарига босиб тасдиқланг. Клавиатурада Enter аввалгидек ишлайди. Миқдор ойнасида сонни «−» ва «+» тугмалари билан ўзгартиринг, қайтаришда серия рақамини «Қўшиш» тугмаси билан қўшинг.

Бармоқ билан ишлаганингизда касса курсорни майдонга ўзи қўймайди: экран клавиатураси фақат майдонга босганингизда чиқади. Ойналар клавиатура устига кўтарилади, тугмалари кўриниб туради. Майдондан ташқарига босиш клавиатурани яширади ва бирор нарса киритилган ойнани ёпмайди. Кулранг тугма нега ишламаётганини билиш учун унга босинг.

Экран масштабини «Созламалар → Интерфейс ва савдо» бўлимидаги «Интерфейс ўлчами»да катта «−» ва «+» тугмалари билан ҳам ўзгартириш мумкин.

Чекни йиғинг

1. Товарни топинг: қидирув номни, кодни ва штрих-кодни тушунади, кўриниш эса «Рўйхат», «Папкалар» ва «Плитка» тугмалари билан алмашади. Ҳар куни сотадиган товарларни тепага маҳкамланг — «Товарни маҳкамлаш».
2. Штрих-кодни сканерланг ёки қидирувга ёзиб, Enter тугмасини босинг. Бир код бир нечта фаол товарга тегишли бўлса, номи, коди ва қолдиғи бўйича керакли товарни танлаб, миқдорини киритинг. Танлаш ёки миқдор ойнасини ёпсангиз, чек ўзгармайди. Фақат битта товар топилса, у дарҳол қўшилади.
3. Маркировкали товар фақат сканерлаш билан қўшилади: ҳар бир донанинг кодини сканерланг, акс ҳолда тўлов очилмайди.

Сотувни фақат клавиатура билан ҳам йиғиш мумкин. Смена очилганда курсор қидирувда туради. Сўровни теринг — биринчи товар ажратилади, ўнг томонида «Enter» маслаҳати чиқади. Пастга ва юқорига стрелкалар ажратишни бошқа товарга кўчиради, Escape ажратишни олиб ташлайди, чапга ва ўнгга стрелкалар эса сўровнинг ўзини таҳрирлайди. Enter ажратилган товарни қўшади: миқдор ойнаси ўчирилган бўлса, курсор шу сатр миқдорига ўтади ва қиймат ажратилган бўлади — ўз сонингизни теринг ва Enter босинг. Курсор қидирувга қайтади, аввалги сўров эса тўлиқ ажратилган бўлади: кейинги ҳарф уни алмаштиради, ўнгга стрелка эса теришни давом эттиради. Тўловдан сўнг қидирув тозаланади ва яна ишга тайёр бўлади.

Курсор қидирувдан чиқиб кетган бўлса ҳам, юқорига ва пастга стрелкалар ажратишни ҳаракатлантиради ва курсорни ўзи қайтаради. Истаган пайтда қидирувга қайтиш учун F1 тугмаси бор — курсор у ерда бўлмаганда маслаҳат майдоннинг ўнг томонида кўринади.

Қолдиқдан ортиқ сотиш учун кассада ҳам, МойСкладда ҳам рухсат бўлиши керак. Товар етарли бўлмаса, касса сотувни расмийлаштиришдан олдин буни текширади.

Харидор ва нархлар

Сукут бўйича харидор чакана ҳисобланади. Қарз, ўз нархи ёки харидлар тарихи керак бўлса, аниқ харидорни танланг — қидирув исм, телефон ва карта бўйича ишлайди.

Нарх тури чекнинг юқорисида, валюта ва курс ёнида кўринади. Янги чек уни касса созламаларидан олади, агар харидорга ўз нарх тури бириктирилган бўлса — касса ўшани олади ва қулф белгисини кўрсатади. Чапдаги каталог шу турдаги нархларни кўрсатади.

Нарх турини алмаштирсангиз, касса чекдаги барча позицияларни, қўлда киритилган нархларни ҳам, янги тур бўйича қайта ҳисоблайди ва чегирмаларни олиб ташлайди: уларни қайтадан қўйинг. Янги турдаги нархи йўқ товар қизил рангда ажратилади — унга нархни ўзингиз танланг. Алоҳида позициянинг тури ёки нархини унинг нархини босиб ўзгартириш мумкин, бундай позиция белгиланади. Нархни ўзгартириш ва чегирма бериш рухсатларингиз доирасида мумкин: рухсат бўлмаса, чегирма майдони очилмайди.

Изоҳ

Чекнинг пастидаги «Изоҳ» тугмасини босинг, матнни киритинг ва сақланг. Тўловдан кейин у МойСкладдаги жўнатма изоҳида пайдо бўлади. Изоҳ кечиктирилган чек билан бирга сақланади — ҳар бир чекда ўз изоҳи бор.

Пречек

Савдони расмийлаштиришдан олдин мижозга чек бериш учун чек пастидаги «Пречек»ни ёки F4 тугмасини босинг. Унда товарлар, нархлар, чегирмалар ва жами сумма кўрсатилади. Тўлов турлари ва ОФД реквизитлари чиқарилмайди. Касса созламаларида танланган принтер орқали интернетсиз ҳам чоп этиш мумкин. Принтер танланмаган бўлса, тугмада «Принтер созланмаган» деб ёзилади, босилганда чоп этиш созламалари очилади.

Савдо ва тўлов яратилмайди. Сават сақланади: уни ўзгартириш, пречекни қайта чиқариш ёки тўловга ўтиш мумкин.

Нархларсиз чек

Товар суммаларсиз бериладиган бўлса, чоп этиш тугмасининг ўнг томонидаги «Нархларсиз»ни босинг. Шу тарзда пречек, тўловдан кейинги чек ва тарихдаги савдо чеки чиқарилади.

Бундай чекда позициялар, уларнинг сони ва савдо маълумотлари — кассир, сотувчи, харидор, рақам ва сана бўлади. Нархлар, чегирмалар, жами сумма, тўловлар ва ОФД реквизитлари чиқарилмайди. Бу фискал чек ўрнини босмайди: уни тугманинг одатдаги ярми чиқаради.

Тўловни қабул қилинг

1. «Тўловга» тугмасини ёки F2 клавишасини босинг.
2. Тўлов турини танланг. Суммани бир нечтасига бўлиш мумкин — бир қисми карта, бир қисми нақд.
3. Киритилган суммани ёзинг — касса қайтимни ҳисоблайди.
4. «Тўлаш» тугмасини босинг.

Қайтимни пул билан беринг ёки харидорнинг ҳисобига ёзинг — «Қолдиқни ҳисобга ёзиш».

Агар сумма тўлиқ киритилмаган бўлса, қолдиқни харидор ҳисобига ёзиш мумкин, бу ҳақда қуйида. Харидор ҳисобидан фискал чек чиқмайди.

Курс кўринмаса, юкланишини кутинг. Хато юз берса, тўлов ойнасида «Қайта уриниш» тугмасини босинг. Курс келиши билан шу ойнада кўринади. Ўзингиз киритган курс сақланади. Курссиз бошқа валютада тўловни якунлаб бўлмайди.

Доллар центдан майда бўлинмайди, шунинг учун сўмдаги суммани долларда ҳар доим ҳам аниқ ёпиб бўлмайди: курс 13 000 бўлса, 73 215 000 сўмлик чек 5 631,92 $ ва яна 40 сўм бўлади. Касса доллардаги суммани центгача пастга яхлитлаб қўяди, центнинг етмаган қисмини эса жамидан чегириб ташлайди. Тўлов ойнасида «Курс бўйича яхлитлаш» қатори чиқади, чекда бу яхлитлаш чегирма ичида кўринади. Қарзни ёпишда ва қайтаришни бошқа валютада тўлашда ҳам касса худди шундай қилади.

МойСкладда бундай қолдиқларни иккита хизмат ҳужжати ёпади: ҳужжатга боғланган кирим ва худди шу суммадаги чиқим. Агар қолдиқ харидорнинг пулидан қопланса, масалан, қайтим берилганда, чиқим «Курсовая разница кассы» моддаси билан харидорга қайтади. Кассадаги пул ҳам, харидор баланси ҳам ўзгармайди, бундай жуфтлик «Прибыли и убытки» ҳисоботига тушмайди.

Агар харидор эски қарз бўйича центнинг бир қисмини тўламаган бўлса ёки доллардаги чекни сўмда тўлаган бўлса, чиқим «Курсовое округление кассы» моддаси билан сизнинг юридик шахсингизга ёзилади. Қарз ёпилади, бу сумма эса «Прибыли и убытки» ҳисоботида харажат сифатида ҳисобга олинади.

Харидор ҳисоби

Харидор исми остида унинг баланси кўринади: «аванс» — олдиндан қанча киритгани, «қарз» — қанча қарзи борлиги.

Тўлов ойнасида тўлов усуллари остида «Харидор ҳисоби» қатори бор. Уни босинг: касса пул билан ёпилмаган қисмни ҳисобга ёзади. Аввал аванс ҳисобдан чиқарилади, қолдиқ қарзга ёзилади. Ойна тепасида пул билан, авансдан ва қарзга қанча ёпилгани, қатор остида эса харидорнинг сотувдан олдинги ва кейинги баланси кўринади. Суммани қўлда ўзгартириш мумкин, лекин қолдиқдан кўп эмас: ҳисобдан қайтим бериб бўлмайди. Бу қисм кассага пул киритмайди. Харидор танланмаган бўлса, касса аввал уни танлаш ойнасини очади.

Мижоз товарни қарзга олса, «Тўловга» ёнидаги «Қарзга» тугмасини ёки F5 клавишасини босинг: тўлов ойнаси бутун чек харидор ҳисобида турган ҳолда очилади. Сўнг Enter босинг: тугма тасдиқ сўрайди, иккинчи Enter сотувни ўтказади. Бир қисмини пул билан тўласа, уни тўлов қаторига киритинг, қолдиқ ҳисобга ёзилади.

Аванс учун «Харидор балансидан тўлаш» рухсати, қарз учун қарзга сотиш рухсати керак. Қарзга сотиш рухсати бўлмаса, ҳисобга авансдан кўп ёзиб бўлмайди ва «Қарзга» тугмаси кўринмайди.

Баллар билан тўлаш

МойСкладда бонус дастури ёқилган бўлса, харидор исми остида унинг баллари кўринади.

1. Тўлов ойнасида «Баллар» қаторини босинг. Касса шу чекда ҳисобдан чиқариш мумкин бўлган энг кўп баллни қўяди.
2. Камроқ чиқариш учун ўз сонингизни киритинг. Рухсат этилганидан кўпини касса қабул қилмайди ва чегарани айтади.
3. Қолганини одатдагидек тўланг ва «Тўлаш»ни босинг.

Ойна тепасида баллар билан қанча ёпилгани ва харидор чек учун қанча балл олиши кўринади. Баллар пул ва аванс учун берилади, қарзга ёзилган қисм учун берилмайди.

МойСкладда баллар билан тўлов жўнатма позицияларидаги чегирмага айланади. OFD чеки балларсиз суммага урилади. Чекда «Баллар билан тўланди», «Берилган баллар» ва «Баллар қолдиғи» қаторлари чиқади.

Кассирда «Балларни ҳисобдан чиқариш» ҳуқуқи бўлмаса, чек ҳисоб валютасида бўлмаса ёки касса созламаларида баллар ўчирилган бўлса, «Баллар» қатори бўлмайди. Интернетсиз касса охирги олинган қолдиқ доирасида ҳисобдан чиқаради, амаллар эса синхронлашдан кейин МойСкладга кетади.

Фискал чек

OFD чеки савдо сўмда бўлганда, тўлов тури фискал деб белгиланганда ва фискал модул билан алоқа бўлганда кетади. Алоқа бўлмаса — касса огоҳлантиради ва савдони OFD чексиз ўтказади.

Кечиктирилган чеклар

Тугалланмаган чекни кечиктириб, кейин «Менинг чекларим» бўлимида унга қайтиш мумкин. Кечиктирилган чеклар турганда смена ёпилмайди.

Сотувчилар буюртмалари

Телефонлардан келган буюртмалар «Буюртмалар» бўлимига тушади. «Ишга қабул қилиш» тугмасини босинг — буюртма сизники бўлади, сотувчи уни энди ўзгартира олмайди. Сотувчи қайта ишлаши керак бўлса — «Сотувчига қайтариш», сизнинг тузатишларингиз сақланади.

Кейингиси: смена, қайтаришлар, қарзлар.

Қадоқлар ва сотиш бирликлари

МойСкладдаги товар карточкасига қадоқларни киритиб, кассани синхронланг. Миқдор ёнидан керакли бирликни танланг. Масалан, 20 кг ли 1 қоп 20 кг га ўтади, сумма ўзгармайди. Кейин керакли миқдорни киритинг: 600 сўмдан 5 кг — 3 000 сўм. «+» ва «−» тугмалари танланган бирликдаги миқдорни ўзгартиради.

Қадоқ штрихкоди битта қадоқни қўшади. Танланган бирлик олдиндан чек, сотув чеки ва қайтаришда сақланади. Сотувчи иловасида ҳам бирликни танлаш мумкин. Маркировкали ва серия рақамли товарлар алоҳида доналар бўйича киритилади.

Тортиладиган товарлар

Касса тарози ёрлиқларини МойСклад форматида ўқийди: префикс, беш рақамли товар коди, вазн ва назорат рақами. МойСкладда товарни тортиладиган деб белгиланг ва унга беш рақамли код беринг, тарозида эса МойСкладда кўрсатилган префиксни қўйинг. Касса синхронлангандан кейин ёрлиқни сканерланг: товар ёрлиқдаги вазн билан қўшилади, масалан 2,345 кг.

Ёрлиқнинг ҳар бир сканерланиши унинг вазнини позицияга қўшади. Касса ёрлиқ хато ўқилганини ёзса, уни қайта сканерланг. Хато барча ёрлиқларда такрорланса, тарози созламаларида штрих-код форматини текширинг.

Тўпламлар

МойСкладдаги тўплам кассада оддий товар каби ўз нархи ва штрих-коди билан сотилади. Тўпламнинг ўз қолдиғи йўқ: касса омбордаги таркибий қисмлар қолдиғига қараб нечта тўплам йиғиш мумкинлигини кўрсатади. Масалан, 5 та чап ва 3 та ўнг фара бўлса, «Фаралар» тўпламидан 3 таси мавжуд.

Сотувдан кейин МойСклад таркибий қисмларни касса омборидан ўзи ҳисобдан чиқаради, тўплам қайтарилганда эса уларни омборга қайтаради. Агар ўша таркибий қисм чекда алоҳида қаторда ҳам бўлса, касса қолдиқни иккаласи учун бирга текширади.

Серия рақамлари

Серияли товарни босиб, рақамнинг исталган қисмини ёзинг ёки сканердан ўтказинг. Касса мос рақамларни таклиф қилади ва рақам омборда борлигини дарҳол кўрсатади. Enter ёки «Донани қўшиш» тугмаси битта дона қўшади, ойна кейинги доналар учун очиқ қолади. Қўшилган рақамлар майдон остида кўринади ва хоч билан олиб ташланади; «Тайёр» тугмаси ойнани ёпади. Сотувчи иловасида ҳам шундай ишлайди.

Дастлаб қатъий режим ёқилган. Фақат касса омборида бор рақамни сотиш мумкин. Рақам бирор омборда мавжуд бўлса, уни қайтариб қабул қилиб бўлмайди. Чек асосида қайтаришда шу сотувга киритилган ва ҳали қайтарилмаган рақамни кўрсатинг.

Биринчи юклашда серияли қолдиқлар ҳисобланишини кутинг. Шундан сўнг интернетсиз ҳам ишлаш мумкин: касса сақланган рўйхат ва ўзидаги сотув-қайтаришларни ҳисобга олади. Бошқа кассалардаги ўзгаришлар синхронлашдан кейин келади.

Администратор касса созламаларидаги «Серия рақамларини ҳисобга олиш» майдонидан «Огоҳлантириш»ни танлаши мумкин. Бу режимда йўқ рақамни сотиш ёки мавжуд рақамни қайтариш учун давом этишни тасдиқлаш керак.

Маҳсулотдан фойдаланиб бўлмаса

Чек остидаги огоҳлантиришда «Кўрсатиш» тугмасини босинг ва ажратилган маҳсулотни қатордаги сават тугмаси билан олиб ташланг. Ўзингиз ўчирмагунингизча позиция номи ва суммаси сақланади. Огоҳлантириш харидор ёки савдо каналига тегишли бўлса, шу майдонни босиб, танловни ўзгартиринг. Шундан сўнг чекни тўлаш мумкин.

Огоҳлантириш тўлов ойнасида пайдо бўлса, «Чекка қайтиш» тугмасини босинг. Фойдаланиб бўлмайдиган позиция билан савдо ўтказилмайди. Интернетсиз касса охирги олинган маълумотларга таянади. МойСклад’да тикланган маҳсулот синхронлашдан сўнг яна мавжуд бўлади.