Kassalar, kassirlar va ruxsatlar
Kassa yaratish, kassirlar va sotuvchilar hisoblari, ruxsatlar.

Kassirlarni kiriting
«Kassir qoʻshish» tugmasini bosing. Kassir MoySklad xodimidan yaratiladi: bitta xodim — bitta kassir. Kassadagi nomni, login va parolni koʻrsating, kontragentni tanlang, kassalar va ruxsatlarni belgilang.
Administrator smenadagi kamomad yoki ortiqchani shu kassirga yozsa, ular kassir kontragentiga tushadi. Har bir kassirning kontragenti oʻziniki. Mos kontragent boʻlmasa — shu shaklning oʻzida yarating.
Ruxsatlar kassirning hamma kassalari uchun bir xil. Yuqorida — kassadagi rol: oʻrnatilgan «Kassir» yoki oʻz rolingiz. Rol ruxsatlarni toʻliq qoʻyadi, keyin ularni boʻlimlar boʻyicha sozlash mumkin. Ruxsatlar qoʻlda oʻzgartirilgan boʻlsa, kassirlar roʻyxatida «Kassir · sozlangan» koʻrinadi. Boʻlimlar:
- Narx va chegirmalar — kassir qaysi narx turlaridan tanlaydi, kontragent narxini oʻzgartira oladimi, chegirmalar (yoʻq, foizdagi limitgacha, istalgan), tovarni bepul berish, valyuta kursini oʻzgartirish. «Narxlar oraligʻida» rejimida kassir narxni ruxsat etilganlarning eng pastidan tushira olmaydi. «Maksimal narxdan yuqori mumkin» yoqilgan boʻlsa, eng yuqorisidan oshirishi mumkin; uni oʻchirsangiz, oʻz narxi eng past va eng yuqori narx oraligʻida qoladi. Yuqori chegara 1.5.1 kassasidan ishlaydi, eski kassa faqat pastdan cheklaydi. Oʻz narxi chekda turganda huquqlar toraytirilsa, kassa qatorni chegarasi bilan ajratib koʻrsatadi va narx tuzatilmaguncha yoki narx turi tanlanmaguncha toʻlovga oʻtkazmaydi. «Istalgan narx, cheklovsiz» nol narxda sotishga ham ruxsat beradi. MoySklad narx turlari ostida roʻyxatda tovar kartochkasidagi «Minimal narx» va «Xarid narxi» bor; oʻz narxi boʻlmagan modifikatsiya tovar narxlarini oladi. Xarid narxida sotish — ustamasiz sotuv, shuning uchun uni tanlash «xavfli» deb belgilanadi.
- Qaytarishlar — sotuv cheki boʻyicha qaytarish, uning ichida: OFDga qaytarish chekini urmaslik va sotuv cheksiz erkin qaytarish.
- Xaridorlar: qarz, hisob va ballar — qarzlar (yoʻq, koʻrish va toʻlovni qabul qilish, qarzga sotish), xaridor balansidan toʻlash, qaytimni xaridor hisobida qoldirish, bonus dasturi boʻyicha ballarni hisobdan chiqarish.
- Kassadagi pul — kontragentga pul berish, korxona xarajatlari va pulni hisobga topshirish. Hisobga topshirishni kassirning barcha kassalari 1.5.0 versiyagacha yangilanganda taqiqlash mumkin.
- Smena — ichki qoldiqlar va moliyaviy yakunlarni ko‘rsatish yoki yashirish. Yashirish uchun biriktirilgan barcha kassalar 1.2.17 yoki undan yangi versiyada bo‘lishi kerak. Shu yerda boshqa kassir smenasiga kirish va boshqa kassirlarning amallarini tasdiqlash ham. Shu yerda «Oʻtgan smenalar hisobotlarini koʻrish» huquqi ham: sukut boʻyicha oʻchiq, uni katta kassir yoki administratorga yoqing. Faqat smena yakunlari koʻrinadigan boʻlsa ishlaydi.
- Sotuvchilar buyurtmalari — yuborilgan buyurtmani tahrirlash, undagi xaridor, kanal va sotuvchini oʻzgartirish, buyurtmani oʻchirish.
- «Tuzatish va bekor qilish» — amallar boʻyicha ruxsatlar, guruhlarda: «Chek toʻlovi» (toʻlov usuli — qaytarish, qarz toʻlovi va pul operatsiyalarida ham; toʻlov summasi va qaytim; toʻlov oʻrniga qarz), «Chek tarkibi» (tovarlar va miqdor; narx va chegirmalar), «Xaridor», «Sotuvchilar», «Izoh» (cheklar, qaytarishlar va pul operatsiyalarida), «Pul operatsiyalari» (summa; kontragent; xarajat moddasi) va «Bekor qilish» (cheklar, qaytarishlar, pul operatsiyalari). Qaytarishlar faqat «Qaytarishlarni rasmiylashtirish» bilan birga tuzatiladi va bekor qilinadi, pul operatsiyasi — operatsiyaning oʻziga ruxsat bilan birga, masalan pul berishga. Huquqi yoʻq kassirga oʻzgarishni huquqi bor xodim parol yoki karta bilan tasdiqlaydi, huquqi bor kassirga tasdiq kerak emas. Toʻlov usuli va izoh shu tarzda 1.5.0 dan yangi kassalarda tasdiqlanadi. Tugmalar 1.5.0 va undan yangi versiyali kassalarda paydo boʻladi: kassirning kassasi eskiroq boʻlsa, ruxsatlar shakli ogohlantiradi. Qanday foydalanish — tuzatish va bekor qilish.
Xavfli ruxsatlar «xavfli» soʻzi bilan belgilangan: bunday amal oldidan kassa huquqi bor xodimning parolini yoki kartasini soʻraydi. Yangi kassirda chek boʻyicha qaytarish, toʻlovni qabul qilish bilan qarzlarni koʻrish, balansdan toʻlash, qaytimni hisobda qoldirish, ballarni hisobdan chiqarish va yuborilgan buyurtmani tahrirlash yoqilgan; pul berish, qarzga sotish, chegirmalar, kurs, bepul berish va hujjatlarni tuzatish alohida beriladi. Yangi kassirda narx rejimi — «Narxlar oraligʻida», maksimal narxdan yuqori mumkin.
Yakunlar yashirilganda kassir o‘z cheklari va fiskal modul X-hisobotini ko‘rishda davom etadi. U smenani ko‘r-ko‘rona yopadi: sanalgan summalarni kiritadi, tafovut bo‘lsa summasiz xabar oladi. Tafsilotlar administratorning boshqaruv panelida qoladi.
Boshqa ruxsat bo‘lmasa, element kassada umuman ko‘rinmaydi.
Kassirlar rollari
«Xodimlar» → «Kassirlar rollari» boʻlimi. Rol — nomli ruxsatlar toʻplami, masalan «Katta kassir». «Rol yaratish» tugmasini bosing yoki oʻrnatilgan «Kassir» yoki «Administrator» rolini ochib, «Asosida yaratish» ni bosing. Oʻrnatilgan rollarni oʻzgartirib boʻlmaydi.
Oʻrnatilgan «Administrator» roli — «Kassir» ruxsatlari va yana ikkita narsa: boshqa kassirning ochiq smenasiga oʻz paroli bilan kirish va kassirlarning amallarini tasdiqlash. Administrator faqat oʻziga ruxsat etilgan amalni tasdiqlay oladi, shuning uchun pul berish, qarzga sotish, cheksiz qaytarish, korxona xarajatlari va buyurtmalarni oʻchirishni unga alohida yoqing. Boshqa kassirning smenasini administrator ocha yoki yopa olmaydi. Boshqa kassir smenasiga kirish va tasdiqlash 1.5.0 va undan yangi versiyadagi kassalarda ishlaydi.
Rol kassir shaklidagi «Ruxsatlar» varagʻining yuqorisida tanlanadi. Kassir oʻz roliga ergashadi: rolni oʻzgartirganingizda saqlashdan oldin nechta kassirning ruxsatlari oʻzgarishi koʻrinadi va hammasiniki birdan oʻzgaradi. Ruxsatlari qoʻlda oʻzgartirilgan kassir «· sozlangan» deb belgilanadi va rol oʻzgarishini olmaydi.
Rol oʻchirilsa, undagi kassirlar oʻz ruxsatlarini saqlaydi va «Kassir · sozlangan» boʻladi. Kassirlar roʻyxatida «Rol» ustuni va rollar boʻyicha filtr bor.
RFID-karta bilan kirish
Kassir kassaga parol oʻrniga karta bilan kirishi mumkin. Karta raqamini klaviatura kabi yozadigan USB-oʻquvchi kerak: ularning aksariyati shunday, drayver kerak emas.
- «Xodimlar»da «Kassaga kirish»ni oching va «RFID-karta bilan kirish»ni yoqing.
- «Kassirlar» boʻlimida kassirni oching. «RFID-karta» blokida kartani kompyuterga ulangan oʻquvchiga tuting yoki kartadagi raqamni kiriting va «Biriktirish»ni bosing.
Kassaning kamida bitta kassirida karta boʻlsa, kassa «Kartani tuting» ekrani bilan ochiladi. «Parol bilan kirish» tugmasi oddiy kirishga olib boradi. Karta bilan ekranni ham ochish mumkin, lekin faqat oʻzingiznikini.
Kassa «Karta mos kelmadi» deb yozsa, sarlavha ostida raqamning oxirgi toʻrt raqami koʻrinadi. Shu oxirli kartani toping va uni oʻsha oʻquvchi bilan yoki kartadagi ikki raqamdan biri bilan biriktiring. Yoʻqolgan kartani «Uzish» tugmasi bilan uzing. Internetsiz kassa biriktirish va uzish haqida aloqa tiklanganda biladi.
Omborni almashtirish
Boshqaruv panelida kassa kartasini ochib, yangi omborni tanlang. Smena ochiq bo‘lsa, uni kassada yoping: yopilguncha kassa avvalgi omborda ishlaydi. Yangi sozlama hali qo‘llanmagan bo‘lsa, boshqaruv panelida bu haqda xabar ko‘rsatiladi.
Smena yopilgach, kassa yangi ombor qoldiqlarini o‘zi yuklaydi. Keyingi smenani ochishdan oldin yuklash tugashini kuting. Internet uzilsa, aloqa tiklangach yuklash davom etadi. Bazani o‘chirish yoki kassani qayta faollashtirish kerak emas. Yuborilmagan sotuvlar va qaytarishlar o‘z smenasining omborida qoladi.
Yangi ombor uchun faqat qoldig‘i bor tovarlarni ko‘rsatish filtri o‘chirilgan bo‘ladi. Uni yoqqaningizdan so‘ng katalog bo‘sh chiqsa, barcha tovarlarni ko‘rsatish tugmasini bosing: qoldig‘i nol bo‘lgan tovarlar ham ko‘rinadi.
Kassa yarating
«Kassa qoʻshish» tugmasini bosing va nom, yuridik shaxs hamda omborni koʻrsating. Yuridik shaxs yaratishda qatʼiylashadi va keyin oʻzgarmaydi: joʻnatmalar, qaytarishlar va fiskal cheklar undan ketadi. Toʻlov turlarini akkauntdagi boshqa yuridik shaxslardan ham yoqish mumkin, batafsil toʻlov turlari sahifasida.
Kassalar soni tarif bilan cheklangan, sotuvchilarning telefonlari ham shu limitdan foydalanadi: qanchasi band va qanchasi boʻsh ekani kassalar roʻyxati tepasida koʻrinadi.
Kassa kartochkasi boʻlimlarga ajratilgan.
- Asosiy — nom, doʻkon, ombor, sukut boʻyicha narx turi.
- Xatti-harakat — kassada nimaga ruxsat berilgani.
- Xaridorlar — kassa qaysi xaridorlarni koʻradi.
- Toʻlovlar — savdo va qaytarishdagi toʻlov turlari, kassadan pul berish, smenani yopish hisoblari.
- Fiskallashtirish — xizmat (ePOS yoki PosPoint) va rekvizitlar.
- Kassirlar va Sotuvchilar — kim shu kassada ishlay oladi.
- Sotuvchi qurilmalari — telefonlar kvotasi.
- Qurilma — kassa dasturini faollashtirish.
Kassadan pul berish
«Toʻlovlar» boʻlimida kassir pul beradigan toʻlov turlari va xarajat moddalari belgilanadi. Sozlanmagan boʻlsa faqat savdodagi naqd turlar mavjud. Yangi kassada moddalar roʻyxati boʻsh va siz moddalarni tanlamaguningizcha berish mavjud emas.
Doʻkonlar
Doʻkon bitta savdo nuqtasidagi kassalarni birlashtiradi. «Kassalar» → «Doʻkonlar» boʻlimini oching va «Doʻkon qoʻshish» tugmasini bosing. Nom, manzil va telefonni kiriting, kassalarni belgilang. Kassa faqat bitta doʻkonda boʻladi. Doʻkonni kassa kartochkasida ham, kassa yaratishda ham tanlash mumkin. Roʻyxatda yoʻq doʻkon nomini yozing va «… doʻkonini yaratish»ni bosing.
Doʻkon nima beradi:
- «Hisobotlar» va «Smenalar»da doʻkon boʻyicha filtr paydo boʻladi, hisobot boʻlinmasida esa har bir doʻkon uchun qator. Hisobot joriy bogʻlanish boʻyicha hisoblanadi: kassani boshqa doʻkonga oʻtkazsangiz, uning oldingi sotuvlari ham oʻtadi.
- Doʻkon nomi va manzili chekda «Doʻkon» va «Doʻkon manzili» maydonlarida chop etiladi.
- MoySkladda doʻkon uchun uning nomi bilan loyiha paydo boʻladi. Uni doʻkonning barcha kassalari sotuvlar, qaytarishlar, toʻlovlar, qaytim va pul berishlarga qoʻyadi, va foydalilik, pul oqimi va foyda-zarar hisobotlarida doʻkonni loyiha filtrida tanlash mumkin. Oʻz loyihalaringizni yuritsangiz, doʻkon oynasidagi «MoySkladdagi loyiha» maydonida keraklisini tanlang. Loyihani saqlashdan keyin yuborilgan hujjatlar oladi, avval yaratilganlari usiz qoladi. Doʻkonsiz kassa hujjatlarni loyihasiz yuboradi.
- Doʻkonning yangi kassasi uning oxirgi kassasi sozlamalarini oladi: toʻlovlar, xatti-harakat, xaridorlar. Toʻlovlar faqat yuridik shaxs bir xil boʻlsa nusxalanadi.
Yuridik shaxs, ombor va boshqa sozlamalar har bir kassada qoladi, doʻkon ularni oʻzgartirmaydi. Doʻkonni oʻchirsangiz, uning kassalari doʻkonsiz ishlashda davom etadi.
Kassaning xatti-harakati
- Qoldiqdan ortiq sotish — qoldiqda yoʻq tovarni sotishga ruxsat berish.
- Qarzga sotish — kassirga qoʻshimcha ravishda qarzga sotish ruxsati kerak.
- Ballar — shu kassada bonus dasturi ballarini hisobdan chiqarish va berish.
- Asossiz qaytarish — dastlabki joʻnatmasiz tovar qaytarish.
- Joʻnatmalarni yuklash — faqat F-Kassa yaratgan yoki MoySkladdagi barcha joʻnatmalar. Qarzni yopishda kassa tanlangan kontragentning oxirgi 300 tagacha joʻnatmasini baribir yuklaydi.
- Qaytarish davri — kassa qaytarishga ochiq joʻnatmalarni necha kun saqlashi.
- Ekranni avtomatik bloklash — kassa necha daqiqa boʻsh turgach qulflanishi.
- Audit uchun chegirma chegarasi — undan yuqori chegirma auditga shubhali boʻlib tushadi.
- Xaridor uchun til — cheklar shu tilda chop etiladi va xaridor displeyi shu tilda ishlaydi.
«Qoldiqdan ortiq sotish» yoqilganda MoySklad sozlamasi tekshiriladi. U yerda taqiq bo‘lsa, ochilgan oynada uni olib tashlashni tasdiqlang. Bu butun MoySklad akkauntiga va boshqa ulangan ilovalarga ta’sir qiladi. Kassa sozlamasi darhol saqlanadi.
Keyinchalik MoySkladda taqiq yoqilsa, sinxronlashdan keyin kassa uni qo‘llaydi. Sizning tanlovingiz saqlanadi va taqiq olib tashlangach yana amal qiladi. Internetsiz kassa oxirgi olingan qoidani ishlatadi. Qoida hali olinmagan bo‘lsa, qoldiqdan ortiq sotish taqiqlanadi.
Kassadagi xaridorlar
«Kassadagi xaridorlar» blokida ushbu kassa ishlaydigan MoySklad xaridorlar guruhlari va boʻlimlarini tanlang. Kassir faqat ularni koʻradi: xaridor qidiruvida, qarzlarda va sotuvchi ilovasida. Hech narsa tanlanmasa, kassa barcha xaridorlarni koʻrsatadi.
Kassa tanlangan guruhlardan kamida bittasiga kiradigan xaridorni koʻrsatadi. Boʻlimlar ham shunday. Guruhlar ham, boʻlimlar ham tanlangan boʻlsa, xaridor ikkala shartga mos kelishi kerak.
Kassada yaratilgan xaridor darhol MoySkladdagi tanlangan guruh va boʻlimga tushadi. Bir nechta guruh yoki boʻlim belgilangan boʻlsa, «Yangi xaridorlar guruhi» va «Yangi xaridorlar boʻlimi» maydonlarida uni qayerga qoʻshishni koʻrsating.
Chakana xaridor har doim koʻrinadi. Qaysi kontragent chakana xaridor boʻlishi «Kompaniya» boʻlimida tanlanadi. Toʻplamdan chiqqan xaridorning oldingi savdolari va qarzlari tarixda qoladi. Internetsiz kassa oʻzgarishlarni aloqa tiklanganda qoʻllaydi.
MoySkladdagi boʻlim
Agar MoySklad xodimlari faqat oʻz boʻlimining hujjatlarini koʻrsa, «Asosiy» blokidagi «MoySkladdagi boʻlim» maydonida kassa boʻlimini tanlang. Ushbu kassaning sotuvlari, qaytarishlari, toʻlovlari, pul berishlari va pul topshirishlari shu boʻlimda yaratiladi. Sukut boʻyicha «Kassir boʻlimi» turadi: har bir hujjat uni rasmiylashtirgan xodimning boʻlimiga tushadi, sozlashdan oldingidek.
Yopish hisobiga topshirilgan pulning kirimi shu hisobning boʻlimiga tushadi. Uni hisob kartasidagi «Qabul qiluvchi boʻlimi» maydonida tanlang: shunda pulni olgan filial kirimni oʻzida koʻradi. Sukut boʻyicha «Joʻnatuvchi kassadagidek» turadi: kirim kassa chiqimi tushgan joyga tushadi. «Korxona Kassasi»ga topshirish har doim joʻnatuvchi kassadagidek boʻladi.
Boʻlimni kassa saqlashdan keyin yuboradigan hujjatlar oladi. Oldin yaratilgan hujjatlar boshqa boʻlimga koʻchirilmaydi. Agar boʻlim MoySkladda oʻchirilsa, hujjatlar kassir boʻlimiga tushadi.
Sotuvchilarni kiriting
Sotuvchilar telefondan ishlaydi, faqat F-Kassada mavjud va MoySkladga tushmaydi. Nom, kirish uchun PIN, kassalar va ruxsatlarni bering: limitli chegirmalar, xaridor yaratish, ruxsat etilgan narx turlari.
Arxiv
Keraksiz kassani arxivlang — u sozlamalardan yoʻqoladi va tarif joyini boʻshatadi. Savdolar tarixi qoladi, kassani limit yoʻl qoʻysa tiklash mumkin.
Kassir yoki sotuvchini «Oʻchirish» tugmasi bilan olib tashlang: u boshqa kira olmaydi, lekin uning savdolari tarixda qoladi.
Keyingisi: toʻlov turlari, qurilmadagi sozlamalar.
Narx va chegirmalar cheklovsiz
Kassir yoki sotuvchi huquqlarida «Cheklovsiz» rejimini tanlang. Xodim istalgan manfiy bo‘lmagan narxni, jumladan nolni, hamda istalgan chegirmani belgilashi mumkin. Bu rejimda MoySklad’dagi minimal narx va chegirma taqiqi qo‘llanmaydi. Chegirma tovar yoki chek summasidan oshmasligi kerak.
Tovar yonidagi belgi MoySklad’da chegirma taqiqlanganini bildiradi. Izohni o‘qish uchun belgini bosing. Taqiqqa qaramay berilgan chegirma auditda qayd etiladi.
Rejim alohida yoqiladi. Avvalgi erkin narx rejimida chegirma cheklovlari saqlanadi. Cheklangan rejimlarda tovarning eng kam narxi MoySkladdagi «Автоматически устанавливать минимальную цену» sozlamasi yoqilganida qo‘llanadi. Nol narxda sotish uchun alohida huquq kerak.
Sotuvchining tayyor buyurtmasini narxlarini o‘zgartirmasdan qabul qiladigan kassirga sotuvchining huquqlarini qayta berish shart emas.